Frontschwein.com  

Home
Een bezoek aan het slagveld:

 

 

Even buiten Verdun (10 minuten met de auto of motor) ligt het slagveld. Hoewel hier tijdens en na de slag om Verdun bijna geen boom meer overeind stond ( het slagveld leek meer op een maanlandschap), bestaat het slagveld nu voor het grootste gedeelte uit bosgebied. Het slagveld is door verharde wegen en onverharde paden opgedeeld in sectoren. Men vindt er talloze monumenten. Sommige lijken in eerste instantie “onbenullig” terwijl andere monumenten door hun bombastische bouwwijze zeer indrukwekkend aandoen (in een enkel geval zelfs “kitscherig”). Ieder monument, hoe klein en onbeduidend ook op het eerste gezicht, behelst een eigen stukje tragiek van de oorlog. Hoewel ik iedere bezoeker aanraad om zelf op ontdekkingstocht te gaan naar de talloze monumenten, wil ik u een aantal monumenten en historisch plaatsen niet onthouden.

 
Het knekelhuis van Douaumont ( l’Ossuaire de Douaumont):

 

Het knekelhuis van Douaumont.

 
Veel soldaten op het slagveld vonden de dood door de granaat. Vaak hadden ze niet eens oog in oog gestaan met hun vijand. Door de verwoestende werking van deze projectielen ( de grotere granaten hadden een doorsnede van maar liefst 52 cm en wogen ruim 1700 kg) werden de lichamen van de gesneuvelden veelal ernstig verminkt. Identificatie van de gevallen soldaten was dan ook vaak een onbegonnen zaak. Na de oorlog rees de vraag, wat te doen met de vele verminkte ongeïdentificeerde lichamen. In 1919 werd een houten barak opgetrokken waar de lichamen in eerste instantie hun rustplaats vonden. Ze werden ondergebracht in grote houten kisten, gesorteerd naar gelang de sector van het slagveld waar ze gevonden waren. Om te zorgen voor een waardige rustplaats voor de gevallen soldaten werd door de toenmalige bisschop van Verdun geld ingezameld uit binnen- en buitenland. In 1920 was er genoeg geld aanwezig om te beginnen met de bouw van wat het grootste knekelhuis ter wereld zou worden. In 1932 was het klaar en toen alle stoffelijke resten waren overgebracht bleek dat men te weinig ruimte had om de resten van de naar schatting 130.000  Franse en Duitse soldaten onder te brengen. Men bouwde daarom aan de uiteinden van het knekelhuis twee extra ruimtes van 150 kubieke meter.

 

Het interieur met rechts de nissen waarin zich de sarcofagen bevinden.

 
Over smaak valt te twisten maar persoonlijk vind ik het knekelhuis van Douaumont een van de indrukwekkendste plaatsen op het voormalige slagveld. Nergens wordt de waanzin van de oorlog zo waarneembaar als hier. De voorgevel meet 137 meter. De klokkentoren (“la Tour des Morts”) is 46 meter hoog en gebouwd in de vorm van een reusachtige houwitsergranaat. Boven in de toren hangt een klok met een gewicht van 2,3 ton. De toren is te beklimmen en het uitzicht is zeker bij helder weer de moeite waard. Binnen in het knekelhuis bevinden zich de sarcofagen waarin de stoffelijke resten zijn opgeborgen. Voor iedere sector een sarcofaag. Verder bevindt zich in het knekelhuis een kapel waar ieder morgen een katholieke mis wordt opgedragen. In een filmzaaltje wordt ieder half uur een twintig minuten durende film vertoond over het leven van de Franse soldaat tijdens de slag om Verdun. Aan de achterkant van het knekelhuis is een soort winkeltje waar souvenirs te koop zijn. Achter het knekelhuis kan men via kleine raampjes in de sarcofagen kijken. Aan de voorkant bevindt zich een kerkhof waar meer dan 15.000 geïdentificeerde Franse soldaten begraven liggen.

 

Het provisorische knekelhuis in 1919.

   
  De eerste steenlegging door maarschalk Petain.  Het overbrengen van de lijken.  
                         

De opening in 1932.

 

Het uitzicht vanuit de klokkentoren.

 
Openingstijden: Van maart tot en met november ’s morgens en ’s middags geopend. Van half april tot half september is er geen middagpauze. Van december tot en met februari is het knekelhuis gesloten. Met uitzondering van de klokkentoren en het filmzaaltje is de entree gratis.
 

 
 

De voor altijd verwoest dorpen (“Village Détruit”):

Tijdens de hevige gevechten werden talloze dorpen vernield. Een aantal van deze dorpen bleken na de oorlog vrijwel met de grond gelijk te zijn gemaakt. Door de beschietingen op 21 en 22 februari 1916 en de daarop volgende infanteriebewegingen stond bij deze dorpen bijna letterlijk geen steen meer op de ander. De grond bestond slechts uit granaattrechters, resten van materieel en menselijke resten. Het bleek niet lonend te zijn om deze dorpen weer op te bouwen. Uit respect werd er in elk dorp een kapelletje gebouwd. Bij de binnenkomst staat de betreffende dorpsnaam aangegeven op de gebruikelijke Franse borden. Boven de dorpsnaam staat “Village Détruit” (verwoest dorp).

   
  Het dorpje Bezonvaux voor 1914. Tegenwoordig staat hier een kapelletje.  

De namen van deze dorpen (negen stuks) zijn : Beaumont (-en verdunois), Bezonvaux, Haumont-Prés-Samogneux, Louvemont(-Cote-du-Poivre), Ornes, Douaumont, Vaux-devant-Damloup, Fleury-devant-Douaumont en Cumiéres(-le Mort-Homme). Tijdens bloedige gevechten vielen deze dorpen afwisselend in Duitse en Franse handen.

Naambord bij de ingang van het vroegere dorpje.

 
   
  De "rue de la Bouquette" voor 1914. De voormalige kerk van Louvemont  

 

Ook hier herrinnert slechts een kapel aan het eens zo gezellige dorpje.

 

Naambord bij de ingang.

 
   
  De kerk van het dorpje Vaux, voor 1914. Vaux, in het begin van 1916.  

 

Dit is alles wat er over bleef van Vaux, na de slag om Verdun.

 
   
  Het meertje bij Vaux waar vroeger een molen stond. Tegenwoordig is er niks meer te zien van de vergane glorie.  

 

 

Het oorlogsmuseum van Fleury:

De ingang van het museum.

Op de plek waar vroeger het station stond van het verwoeste dorp Fleury-devant-Douaumont, werd in 1967 het “Musée Memorial de Fleury” gebouwd. Dit prachtige museum geeft een goede indruk van de uniformen en uitrustingstukken waarmee de soldaten in de eerste wereldoorlog ten strijde trokken. Van paardenkoets, vrachtauto tot vliegtuig is alles te bezichtigen. Alle soorten en maten wapentuig is er te zien, evenals persoonlijke uitrustingsstukken. In het midden van het museum is een soort slagveld nagebouwd. In een zaaltje achter in het museum kan men naar een film kijken over de slag om verdun. Het filmpje geeft, middels authentieke filmbeelden, een goed beeld van het leven van de Franse- en Duitse soldaten in de loopgraven. Het gaat te ver om hier alle bezienswaardigheden in het museum te behandelen. Voor de bezoeker van verdun is het een absolute aanrader.

De "outfit" van een Franse soldaat met de "pantalon rouge".

 

 

Fort Douaumont:

Fort Douaumont ( de verwoestende werking van de granaten is nog goed te zien).

Aan de bouw van dit fort is bijna 30 jaar gewerkt. Het resultaat was er ook naar. Het beslaat een oppervlakte van 3 ha en is 400 meter lang. Het “dak” bestaat uit een lagen gewapend beton afgewisseld door een laag aarde en heeft een dikte van 12 meter. Het bestaat uit 2 ondergrondse verdiepingen met een zeer uitgebreid gangensysteem. In eerste instantie was het bedoeld om onderdak te bieden aan 800 manschappen. Tijdens de slag om verdun in 1916 liep dit aantal vaak op tot meer dan 3000 soldaten. Natuurlijk was het fort daar niet voor ontworpen en de enorme stank en bedompte lucht moet in die tijd bijna ondraaglijk zijn geweest voor de “bewoners”. Hoewel het fort aan het begin van de oorlog het belangrijkste noordelijke verdedigingswerk was voor Verdun werd het in de beginjaren  “ontmanteld”. De zware beschietingen van de Duitsers op de Belgische forten en de uitwerking hiervan deed de Franse legerleiding besluiten om de kanonnen en het materieel van het fort elders aan het front in te zetten. Overigens achtte men het niet waarschijnlijk dat een aanval op Verdun werd ingezet. Door deze blunder konden de Duitse troepen op 25 februari 1916 zonder veel moeite het fort binnenlopen en het bezetten. Slechts een handje vol Franse soldaten (ongeveer 60 man) bewaakten het fort en ze werden zonder slag of stoot gevangen genomen. Hierop bewapenden de Duitsers het fort zo snel als mogelijk. Het terug veroveren van het fort kostte de Fransen dan ook vele tienduizenden doden. Op 8 mei 1916 explodeerde per ongeluk een handgranatendepot dat door de Duitsers was ingericht. Minstens 650 Duitse soldaten kwamen hierbij om het leven. Daar er geen mogelijkheid bestond de overledenen te begraven, werd besloten om de ruimte met de lichamen dicht te metselen. Tegenwoordig is er voor deze wand een kapel ingericht. De lichamen rusten nog steeds achter de gemetselde muur.

Deze foto is in 1918 genomen, boven op het fort.

Tijdens de gevechten om de herovering door de Fransen in 1916 werd Fort Douaumont hevig bestookt met granaten. Meer als honderdduizend granaten zouden op Fort Douaumont zijn afgevuurd. Sommige spreken zelfs van honderdduizenden. Dit zou betekenen dat er per vierkante meter meer als 1000 granaten zijn ingeslagen. Ooggetuigen, Duitse soldaten die na de oorlog hun verhaal deden, berichtten dat het aanhoudende granaatvuur voor menig soldaat in Fort Douaumont te veel werd. Het hele fort schudde en dreunde. Daar kwam nog bij (zoals eerder vermeld) dat de stank in het fort ondraaglijk werd. Men kan het fort van binnen bezichtigen. Aan de balie krijgt u een routebeschrijving, waarna u op eigen houtje de voor geschreven route naloopt. Veel gangen zijn afgesloten wegens gevaar voor instorting of uit respect voor de slachtoffers. Het gedeelte dat opengesteld is voor het publiek is echter groot genoeg om een goede indruk te krijgen van het binnenste van het fort.

Luchtfoto van fort Douaumont na de hevige beschietingen in 1916. ( klik om te vergroten).

Openingstijden: Fort Douaumont heeft nogal wisselende openingstijden. In het algemeen is het fort open van 10.00 – 17.00. Tijdens de zomermaanden van 09.00 – 19.00. In de maanden februari en maart alsmede in de periode van 15 september tot 13 december is het maandags gesloten. Van 14 december tot 10 februari is het fort dicht. Voor de exacte openingstijden kan men zich wenden aan het “Office de Tourisme” in Verdun.

 

Fort Vaux:

Fort Vaux. Boven op het fort wappert de Franse driekleur.

In 1881 werd begonnen met de bouw van fort Vaux. In 1912 was het klaar. Fort Vaux is ongeveer 4 maal kleiner dan fort Douaumont. Ondanks dat hield fort Vaux langer stand tegen de Duitse aanvallers. Reeds aan het begin van de slag om Verdun werd het fort regelmatig beschoten door Duitse stellingen. Door de beschietingen liepen de waterreservoirs ( 2 grote tanks waarin vers drinkwater was opgeslagen) schade op. Vanaf 31 Mei 1916 lag fort Vaux constant onder vuur. Op 2 juni vielen de Duitse infanterie aan, waarbij gifgas werd ingezet. Met gebruik van handgranaten en vlammenwerpers drongen zij het fort binnen. Werkelijk om elke meter werd gevochten. De Fransen wisten zich dapper te verdedigen. Echter, door watergebrek moesten zij zich op 7 juni volledig uitgeput overgeven. Vanaf dat moment was fort Vaux in Duitse handen. Pas op 2 november 1916 namen de Fransen weer bezit van het fort nadat de Duitsers het hadden verlaten.

Deze foto toont de uitgeputte Franse soldaten in een gevechtsgang in fort Vaux.  Begin juni 1916.

Openingstijden: Voor openingstijden zie de openingstijden van fort Douaumont, met uitzondering van de sluitingsdag op maandag. Bij fort Vaux blijven in die periode op woensdag de deuren gesloten.

 

 
Home